Stress verminderen kan op twee manieren: door stressreacties te verkorten óf te voorkomen. In het eerste geval grijp je in zodra stress merkbaar aanwezig is. Als je stress wilt voorkomen, moet je de oorzaak achterhalen en wegnemen. Daarom begint stress verminderen bij bepalen of een stressreactie wenselijk is of niet.
Stress heeft een slecht imago. Terwijl het ons juist de aandacht en energie geeft om te presteren. Zolang wij er bewust mee om gaan kunnen we stress voor ons laten werken. Maar als we stress onbewust met ons op de loop laten gaan, raken we uitgeput omdat onze aandacht en energie niet onuitputtelijk is.
Dat betekent niet dat stress altijd positief is. Zo is verdriet na een overlijden is ook een vorm van stress. Werkstress kan zowel positief als negatief zijn. Als je een presentatie moet geven, is stress heel normaal en zelf wenselijk. Maar als je continue gestresst bent vanwege een te hoge werkdruk, heeft dat een negatieve uitwerking.
Een stressreactie gaat gepaard met symptomen. Die kun je waarnemen als je bewust omgaat met stress. Denk aan een verhoogde hartslag, versnelde ademhaling of een soort hyperfocus. Je brein activeert dit mechanisme zonder dat je het doorhebt. Dat kan fijn zijn als er ook daadwerkelijk iets gepresteerd moet worden. Bij een deadline bijvoorbeeld.
Merk je dat de focus verdwijnt? Dan dient de stress je niet langer en is het tijd om de stress te reguleren. Dat bekent: ontladen en opladen. Bijvoorbeeld door een rondje te wandelen. Daarna is je geest vaak weer helder genoeg om het werk op te pakken. Klopt je hart in je keel terwijl er eigenlijk niks van je gevraagd wordt? Ook dan is reguleren raadzaam.
Stress is een oerinstinct. Ons brein reageert op een bepaalde vorm van dreiging en maakt ons klaar om te vechten of vluchten. Dat is een reactie die onbewust plaatsvindt, vaak gebaseerd op ons emotionele geheugen. Daardoor is een stressreactie niet altijd noodzakelijk. De energie die vrijkomt zit ons dan meer in de weg dan dat het ons wat oplevert: distress.
Deze negatieve vorm van stress wil je het liefst voorkomen. Dat begint met het achterhalen van de oorzaak van de stressreactie (stressor). Is dat bijvoorbeeld werkdruk? Dan kun je dat bespreekbaar maken. Maar soms ligt de oorzaak dieper en moet je echt aan de slag met persoonlijke trauma’s en/of patronen. Dat kost tijd maar kan voorkomen dat je er last van blijft houden.